Jak sprawdzać fakty w dziennikarstwie?

Sprawdzam fakty w artykułach od czterech lat. Studenci często pytają, czy naprawdę trzeba weryfikować każdy szczegół. Tak, trzeba. Jeden błąd wystarczy, żeby stracić wiarygodność.

Podstawowa zasada

Jeśli czegoś nie możesz potwierdzić w dwóch niezależnych źródłach, nie publikuj. Nie ważne, jak pewny jesteś. Dwóch źródeł to minimum.

Używam kilku narzędzi codziennie. Google Scholar do sprawdzania badań naukowych. Wayback Machine do odtwarzania usuniętych stron. Reverse image search do weryfikacji zdjęć. Bazy danych KRS i CEIDG do sprawdzania firm.

Najczęstsze błędy? Cytowanie statystyk bez sprawdzenia źródła. Kopiowanie informacji z Wikipedii bez weryfikacji. Poleganie na jednym świadku.

Pamiętam artykuł, gdzie reporter zacytował badanie, które nigdy nie istniało. Znalazłam to w dziesięć minut. Artykuł nie wszedł. Reporter był wściekły, ale zasady są zasadami.

Weryfikacja jest nudna i czasochłonna. Ale różnica między dziennikarstwem a plotkowaniem leży właśnie w niej.